10 lầm tưởng về bệnh thận tiểu đường

Bệnh thận đái tháo đường (ĐTĐ) là một trong những biến chứng nặng của bệnh đái tháo đường (ĐTĐ) và đã trở thành nguyên nhân thứ hai gây ra bệnh thận giai đoạn cuối với tỷ lệ tử vong cao. Nhưng hiện nay vẫn còn nhiều hiểu lầm về bệnh DKD cả trên lâm sàng và bệnh nhân khiến bệnh nặng thêm.

Click to cistanche tubulosa bột cho bệnh thận

DM là một nhóm các bệnh chuyển hóa được đặc trưng bởi tăng đường huyết, đã trở thành một vấn đề sức khỏe cộng đồng quan trọng trên toàn thế giới. Kết quả điều tra dịch tễ học tại 31 tỉnh, khu tự trị, thành phố trực thuộc Trung ương trong cả nước từ năm 2015 đến năm 2017 cho thấy tỷ lệ mắc bệnh đái tháo đường ở người trưởng thành từ 18 tuổi trở lên ở nước tôi là 11,2%, với tỷ lệ mắc tương đối cao. Là một trong những biến chứng vi mạch thường gặp của bệnh tiểu đường, DKD xảy ra ở 30% -40% bệnh nhân tiểu đường.

DKD là bệnh thận mãn tính (CKD) do DM gây ra, biểu hiện chủ yếu là tỷ lệ albumin/creatinine trong nước tiểu (UACR) Lớn hơn hoặc bằng 30 mg/g và/hoặc mức lọc cầu thận ước tính (eGFR) > 60 ml/(phút). ·1,73㎡) và kéo dài hơn 3 tháng. Bệnh thận do đái tháo đường đã trở thành nguyên nhân chính của bệnh thận mạn ở nước tôi và là biến chứng mãn tính của bệnh đái tháo đường có nguy cơ tử vong cao nhất. Tuy nhiên, nhiều bệnh nhân hiện nay có những hiểu lầm nhất định về căn bệnh này. Do đó, việc nâng cao nhận thức của bệnh nhân về DKD có ý nghĩa rất lớn để cải thiện tiên lượng cho bệnh nhân DKD.

Hiểu lầm 1: DKD sẽ không xuất hiện khi chẩn đoán bệnh tiểu đường lần đầu?

Đái tháo đường týp 1 (T1DM) thường phát triển ở tuổi thiếu niên và nồng độ albumin trong nước tiểu có thể không tăng cho đến 5 năm sau khi chẩn đoán, dẫn đến các biến chứng DKD. Đa số bệnh nhân đái tháo đường týp 2 (ĐTĐ týp 2) giai đoạn đầu không có triệu chứng lâm sàng rõ ràng, thời gian khởi phát của bệnh nhân ĐTĐ týp 2 rất khó xác định. Khoảng 7,2% bệnh nhân có nồng độ albumin trong nước tiểu tăng cao tại thời điểm chẩn đoán, điều này cho thấy một số bệnh nhân có thể đã mắc bệnh DKD tại thời điểm chẩn đoán. Vì vậy, bệnh nhân đái tháo đường cần được khám sàng lọc thường xuyên để phát hiện sớm, chẩn đoán kịp thời bệnh DKD, làm chậm tiến triển của bệnh DKD.

Lầm tưởng 2: DKD có nhất thiết đi kèm với bệnh võng mạc tiểu đường không?

Bệnh võng mạc tiểu đường (DR) và DKD đều là biến chứng vi mạch của bệnh tiểu đường. Nếu bệnh nhân đái tháo đường có albumin niệu và DR cùng một lúc, điều đó gợi ý rõ ràng về sự xuất hiện của DKD. DR là một trong những cơ sở quan trọng để chẩn đoán DKD, nhưng mối liên hệ giữa hai yếu tố này không hoàn toàn thống nhất. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng tỷ lệ DR ở bệnh nhân DKD có thể chỉ khoảng 60%. Bệnh nhân đái tháo đường típ 1 kết hợp với DKD thường được kết hợp với DR và ​​sự nhất quán về tiến triển bệnh giữa DKD và DR là khoảng 75 phần trăm. Ở bệnh nhân T2DM, sự xuất hiện và phát triển của DKD và DR không hoàn toàn song song.

Lầm tưởng 3: DKD có albumin niệu không?

Proteinuria is a classic marker of kidney damage. Most DKD patients have microalbuminuria first, followed by macroalbuminuria and decreased renal function, and eventually progress to end-stage renal disease (ESRD). However, studies have found that among DM patients with eGFR>60 ml/(phút·1,73㎡), một số bệnh nhân có albumin niệu âm tính, điều này cho thấy không phải tất cả bệnh nhân DKD đều có albumin niệu.

Lầm tưởng 4: DKD có giống như DM hợp nhất với CKD không?

Khi bệnh nhân đái tháo đường kết hợp với bệnh thận mạn, nguyên nhân tổn thương thận phức tạp hơn và biểu hiện lâm sàng thường là DKD, bệnh thận không do đái tháo đường (NDKD) và DKD kết hợp với NDKD. Đối với bệnh nhân đái tháo đường và bệnh thận mạn, nếu xác định được mối quan hệ nhân quả giữa bệnh đái tháo đường và bệnh thận mạn thì có thể xem xét chẩn đoán bệnh DKD. Thông thường, quá trình điều trị của T1DM là hơn 10 năm và mối quan hệ nhân quả giữa DM và CKD có thể được xác định. Tuy nhiên, thời gian khởi phát của bệnh nhân đái tháo đường típ 2 thường không chắc chắn, và cần xem xét toàn diện quá trình điều trị bệnh đái tháo đường, kiểm soát lượng đường trong máu, mức độ và tốc độ suy giảm chức năng thận, và liệu có các biến chứng vi mạch khác hay không. Nếu bệnh nhân đái tháo đường mắc CKD có các tình trạng sau, thì nên xem xét khả năng mắc bệnh NDKD: (1) Đái tháo đường típ 1 diễn ra trong thời gian ngắn (<10 years) or no DR; (2) eGFR declines rapidly; (3) urinary albumin increases rapidly or kidney disease occurs Syndrome; (4) Active urinary sediment (red blood cells, white blood cells or cellular casts, etc.); (5) Refractory hypertension; (6) Symptoms or signs of other systemic diseases; (7) Administration of angiotensin Inverting enzyme inhibitors/angiotensin Ⅱ receptor blockers eGFR decreased by >30 phần trăm trong vòng 2 đến 3 tháng sau khi điều trị bằng thuốc; (8) Kết quả siêu âm thận bất thường. Sinh thiết bệnh lý thận được coi là “tiêu chuẩn vàng” để chẩn đoán DKD. Khi ĐTĐ phức tạp với CKD, cần chú ý xác định nguyên nhân. Đối với những trường hợp không điển hình, nên tiến hành sinh thiết thận khi cần thiết.

Hiểu lầm 5: Bệnh nhân DKD sử dụng insulin để hạ đường huyết có phải là tốt nhất?

Trong trường hợp bình thường, cơ thể con người làm giảm lượng đường trong máu bằng cách tiết ra insulin, vậy bệnh nhân DM và DKD có thể hạ đường huyết bằng cách sử dụng insulin hay không? Các loại DM khác nhau có cơ chế bệnh sinh khác nhau và insulin không phù hợp với tất cả các loại bệnh nhân DM và DKD. Đối với bệnh đái tháo đường típ 1, do nồng độ insulin trong cơ thể bệnh nhân rất thấp nên nếu thiếu insulin tuyệt đối sẽ dẫn đến lượng đường trong máu cao. Những bệnh nhân như vậy thích hợp sử dụng insulin để kiểm soát lượng đường trong máu. Đối với đái tháo đường týp 2, bệnh nhân giai đoạn đầu không thiếu insulin, nhưng tình trạng kháng insulin và insulin trong cơ thể bình thường không thể phát huy chức năng hạ đường huyết. Vì vậy, đối với bệnh nhân DKD do ĐTĐ týp 2, nếu không có chống chỉ định thuốc và người bệnh dung nạp tốt thì nên cân nhắc điều trị các thuốc cải thiện độ nhạy insulin, giảm biến chứng tim thận, cải thiện tiên lượng bệnh nhân. Liệu pháp không dùng insulin.

Hiểu lầm 6: Bệnh nhân DKD nên được lọc máu càng muộn càng tốt hoặc thậm chí không được lọc máu.

Khi DKD tiến triển thành ESRD, cần phải điều trị thay thế thận, chủ yếu bao gồm chạy thận nhân tạo, thẩm phân phúc mạc và ghép thận. Nhiều bệnh nhân DKD từ chối chạy thận, khăng khăng điều trị bảo tồn và đợi cho đến khi các biến chứng như phù nề nặng, suy tim hoặc nhiễm trùng xảy ra, hoặc thậm chí đe dọa đến tính mạng, trước khi được điều trị lọc máu. Thực tế đã chứng minh rằng điều trị thay thế thận kịp thời cho bệnh nhân DKD giai đoạn nặng không chỉ có thể làm giảm sự xuất hiện của các biến chứng và nhu cầu nhập viện mà còn cải thiện chất lượng cuộc sống và tỷ lệ sống lâu dài.

Hiểu lầm 7: Chỉ cần kiểm soát tốt đường huyết thì sẽ không bị DKD?

Kiểm soát lượng đường trong máu là một phần quan trọng trong việc ngăn ngừa DKD, nhưng tăng đường huyết không phải là yếu tố duy nhất trong cơ chế bệnh sinh của DKD. Cơ chế bệnh sinh của DKD rất phức tạp và liên quan đến nhiều yếu tố như bất thường chuyển hóa glucose, rối loạn lipid máu, phản ứng viêm, thiếu oxy thận và xơ hóa. Vì vậy, bên cạnh việc kiểm soát tốt đường huyết, bệnh nhân đái tháo đường cũng nên thực hiện các biện pháp điều trị toàn diện như can thiệp lối sống, vận động phù hợp, điều trị bằng chế độ dinh dưỡng, duy trì cân nặng lý tưởng, kiểm soát tốt huyết áp và lipid máu để phòng ngừa hiệu quả bệnh đái tháo đường. .

Hiểu lầm 8: Bệnh nhân DKD không nên ăn lương thực chính.

Hầu hết bệnh nhân ĐTĐ có thể biết rằng ăn ít lương thực chính như gạo, ngô, mì, v.v. sẽ giúp đường huyết dễ kiểm soát hơn, khiến một số bệnh nhân cho rằng bệnh nhân ĐTĐ không nên ăn lương thực chính, điều này thường gây phản tác dụng. Thành phần chính của thực phẩm chủ yếu là carbohydrate và lượng carbohydrate hàng ngày của bệnh nhân DKD nên chiếm từ 50% đến 65% tổng lượng calo hàng ngày. Do đó, bệnh nhân DKD phải ăn thực phẩm chủ yếu và thực phẩm chủ yếu phải ít calo. Thực phẩm giàu chất xơ như ngô, lúa mạch, kê, kiều mạch, yến mạch, v.v. Ngoài ra, bệnh nhân DKD nên ăn ít bữa, ăn điều độ, đủ lượng, cân bằng dinh dưỡng. Không chỉ nên bổ sung chất bột đường mà còn phải bổ sung hợp lý chất đạm, chất béo, vitamin.

Hiểu lầm 9: Bệnh nhân DKD nên có chế độ ăn giàu protein.

Hầu hết bệnh nhân DKD có thể được chẩn đoán khi phát hiện ra protein niệu và khi bệnh nhân có lượng protein niệu lớn, phù, tăng huyết áp, hạ albumin máu, v.v., điều này khiến bệnh nhân băn khoăn liệu có thể tăng lượng protein này thông qua chế độ ăn giàu protein Còn hàm lượng protein trong máu thì sao? Chế độ ăn giàu protein trong thời gian dài không chỉ làm tăng gánh nặng cho thận mà còn làm trầm trọng thêm, thậm chí gây ra bệnh DKD. Do đó, bệnh nhân DKD nên có chế độ ăn ít protein chất lượng cao. Khuyến cáo rằng đối với bệnh nhân DKD không chạy thận, lượng protein đưa vào là 0.8 g/(kg d), và có thể bổ sung một lượng thích hợp các chế phẩm axit -keto.

Lầm tưởng 10: Liệu tất cả những người bị DKD có bị nhiễm độc niệu không?

Mặc dù có một khả năng nhất định là DKD sẽ phát triển thành chứng nhiễm độc niệu, nhưng không phải tất cả bệnh nhân DKD đều phát triển chứng nhiễm độc niệu. Một số bệnh nhân DKD thậm chí có thể duy trì DKD ở giai đoạn ổn định trong một thời gian dài sau khi điều trị toàn diện thường xuyên. Các nghiên cứu đã phát hiện ra rằng 20% ​​đến 40% bệnh nhân ĐTĐ týp 2 có albumin niệu vi lượng sẽ phát triển albumin niệu đại thể, nhưng dưới 20% bệnh nhân sẽ phát triển ESRD trong 20 năm tới. Do đó, chẩn đoán và điều trị sớm có tác động quan trọng đến tiên lượng của bệnh nhân DKD.

để biết thêm thông tin:ali.ma@wecistanche.com